App Store
Google Play
Trudność
W tym tekście wyjaśniamy, komu przysługuje emerytura pomostowa, jak działa i co warto przemyśleć, zanim zaczniesz się o nią ubiegać, aby podjąc świadomą decyzję.
Czym jest emerytura pomostowa?
Emerytura pomostowa to nie to samo, co „wcześniejsza emerytura”. Jest czasowym świadczeniem dla osób, które pracowały w zawodach uznanych za szczególnie ciężkie lub o szczególnym charakterze. Jest przyznawane przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego, jeśli spełnione są precyzyjne warunki.
Świadczenie, na ogół niższe niż docelowa emerytura, wypłacane jest do momentu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego - co ważne, nie z kapitału zgromadzonego na Twoim koncie ZUS, lecz z Funduszu Emerytur Pomostowych, na który składki opłacał Twój pracodawca.
To oznacza, że tzw. pomostówka nie pomniejsza Twojego kapitału emerytalnego, ale pamiętaj, że jednocześnie nie zwiększa go. Jeżeli przestajesz pracować, nie wpłacasz już więcej emerytalnych składek, a Twój kapitał ZUS nie rośnie dalej. Co za tym idzie, Twoja państwowa emerytura będzie najpewniej niższa, niż gdybyś do osiągnięcia wieku emerytalnego odprowadzał(a) składki emerytalne.
Kto może się o nią ubiegać?
Aby mieć szansę na emeryturę pomostową musisz spełniać następujące warunki:
- Być urodzonym po 31.12.1948 r.;
- Mieć udokumentowaną pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze łącznie przez minimum 15 lat;
- Mieć odpowiedni staż ogólny pracy (min. 20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn);
- Przystać na rozwiązanie stosunku pracy — świadczenie nie jest przyznawane, jeśli nadal pracujesz.
Co oznaczają „szczególne warunki”?
Przez pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze rozumie się na ogół zawody, które mają wysoki wpływ na zdrowie pracownika (np. wpływ czynników szkodliwych lub ekstremalnych warunków środowiska pracy) lub wymagają na tyle wysokiej sprawności psychofizycznej, że brak tej sprawności może zagrozić bezpieczeństwu pracy, innym osobom lub życiu publicznemu (np. kontroler ruchu lotniczego, pilot, maszynista).
Spis takich prac – w formie pełnego katalogu – jest dostępny jako załącznik do ustawy o emeryturach pomostowych na stronie ZUS.
Czy emerytura pomostowa się opłaca?
Podejmując decyzję o przejściu na emeryturę pomostową, warto rozważyć następujące kwestie:
1. Zdrowie i bezpieczeństwo – realne ograniczenia codziennej pracy
W wielu zawodach – np. pod ziemią, w ekstremalnych mikroklimatach czy przy dużej odpowiedzialności psychofizycznej – praca może z czasem stwarzać większe ryzyko urazów, kumulowanych obciążeń czy utraty sprawności. Jeśli należysz do tej grupy, pomostówka może oznaczać dla ciebie realne odciążenie i szansę na stabilniejszy byt bez codziennego stresu fizycznego i psychicznego. To ma swoją wartość samą w sobie - nie tylko finansową.
2. Dochód dziś a budowanie kapitału na jutro
Emerytura pomostowa daje dochód wcześniej niż standardowa emerytura. To realna korzyść, zwłaszcza jeżeli praca naprawdę obciąża zdrowie lub wpływa na bezpieczeństwo nasze czy innych osób.
Pamiętaj jednak, że pomostówka nie zwiększa Twojego kapitału emerytalnego w ZUS, bo w czasie jej pobierania nie opłacasz składek i kapitał „stoi w miejscu”. To oznacza, że Twoja docelowa emerytura może być niższa, niż gdybyś pracował/a dłużej.
Dlatego kluczowe jest porównanie liczb:
- ile dostajesz dziś z pomostówki,
- ile mógłbyś/mogłabyś zebrać dalej pracując i płacąc składki.
3. Plany długoterminowe – zabezpieczenie życia po 65.–70. roku życia
Decyzja o pomostówce powinna uwzględniać przyszłość finansową w czasie starzenia się. Przemyśl:
- Jakie będą Twoje wydatki za 10-15 lat?
- Ilu lat życia jeszcze się spodziewasz?
- Co jeśli zdrowie będzie wymagać kosztownej opieki?
Przy założeniu długiego życia nawet niewielkie różnice w kapitale emerytalnym mogą mieć duże znaczenie.
Emerytura pomostowa – tak czy nie
Emerytura pomostowa to czasowe świadczenie dla konkretnych zawodów – nie uniwersalna wcześniejsza emerytura. Nie buduje kapitału emerytalnego i jest niższa niż pełna emerytura, ale może być użyteczna, jeśli dalsza praca szkodzi zdrowiu. Zawsze warto przeanalizować swoją sytuację liczbami, a nie decyzją instytucji czy zwyczajem.
