Trudność
Zanim jednak przejdziemy do liczb, przypomnijmy rzecz fundamentalną: wyniki z przeszłości nie gwarantują przyszłych zysków, a z każdą inwestycją nieodłącznie wiąże się ryzyko, łącznie z ryzykiem utraty części kapitału. Przedstawiane rezultaty portfeli Finax bazują na notowaniach w euro, przeliczonych na złote według kursu spot EUR/PLN na podstawie danych Bloomberga. W praktyce oznacza to, że ostateczny wynik w PLN kształtuje nie tylko koniunktura na rynkach akcji, ale również ruchy na rynku walutowym. Aprecjacja lub deprecjacja złotego względem euro może zatem odpowiednio zmniejszyć albo zwiększyć wartość inwestycji liczoną w rodzimej walucie. Dodajmy, że od października 2024 roku Finax oferuje także warianty dla osób, które wolą inwestować bez ekspozycji na ryzyko kursowe. Szczegóły znajdziesz tu.
Ocenianie wyników z perspektywy czasu nierzadko wywołuje tzw. efekt pewności wstecznej. Po fakcie wielu inwestorom wydaje się, że przebieg wydarzeń był przesądzony: „można było się spodziewać dalszych wzrostów” czy „każdy widział, że musi runąć”. W rzeczywistości jednak w chwili podejmowania decyzji obraz sytuacji rynkowej bywa dużo mniej klarowny. Z dzisiejszego punktu widzenia bez trudu wskażemy powody zwyżek i spadków, lecz trafne przewidzenie ich z wyprzedzeniem to nadal spore wyzwanie, nawet dla bywalców rynku z wieloletnim stażem.
Pierwsze półrocze 2026 roku przyniosło na światowych giełdach obraz znacznie bardziej zróżnicowany niż w poprzednich okresach. Choć w wielu miejscach nastroje pozostawały dobre, tym razem trudno mówić o równomiernej hossie pod każdą szerokością geograficzną: o skali wyników w dużej mierze decydowała ekspozycja na sektor technologiczny, a zwłaszcza na spółki związane ze sztuczną inteligencją i półprzewodnikami.
Na rodzimym parkiecie utrzymała się dobra passa. WIG zyskał około 16%, a WIG20 blisko 13%, co plasuje warszawską giełdę w gronie solidnych, choć nie najmocniejszych rynków tego półrocza. Po rekordowym 2025 roku GPW nadal potrafiła przyciągać kapitał, choć tempo wzrostu wyraźnie wyhamowało względem poprzednich miesięcy.
W Stanach Zjednoczonych panował umiarkowany optymizm, napędzany przede wszystkim przez sektor technologiczny. Nasdaq Composite wzrósł o około 13%, natomiast wąski, silnie skoncentrowany na największych spółkach Nasdaq-100 aż o blisko 20%, dobitnie pokazując, jak duży wpływ na wynik miała garść megaspółek technologicznych. Szeroki S&P 500 zyskał około 10%, a bardziej tradycyjny, obciążony przemysłem Dow Jones niespełna 9%. Warto podkreślić, że tym razem, odwrotnie niż rok wcześniej, z perspektywy inwestora europejskiego indeksy amerykańskie były dodatkowo wsparte przez walutę: dolar umocnił się względem euro (o niemal 3%) i jeszcze wyraźniej wobec złotego, co podniosło wartość dolarowych inwestycji przeliczonych na krajową walutę.
Najbardziej spektakularne, a zarazem najbardziej rozbieżne ruchy miały miejsce w Azji. Rynki najmocniej powiązane z boomem na sztuczną inteligencję i półprzewodniki przeżyły historyczne zwyżki: południowokoreański KOSPI niemal się podwoił (około +100%), tajwański TAIEX zyskał blisko 60%, a japoński Nikkei 225 około 39%, po raz pierwszy przekraczając poziom 70 000 punktów. Na przeciwnym biegunie znalazły się jednak Chiny i Hongkong: Hang Seng stracił około 11%, a indeksy szerokiego rynku w Państwie Środka poprawiły się tylko nieznacznie (Shanghai Composite +3%, CSI 300 +8%). Azja pokazała więc dwa oblicza: euforię tam, gdzie liczy się technologia, i wyraźną zadyszkę na rynku chińskim.
Europa wypadła w tym półroczu stosunkowo blado. Szerokie indeksy zachowywały się umiarkowanie (STOXX Europe 600 zyskał około 8%, a Euro Stoxx 50 nieco ponad 9%), natomiast największe parkiety kontynentalne rosły wolniej: niemiecki DAX o zaledwie 2%, francuski CAC 40 o około 3%. Wsparciem pozostawały słabnące obawy inflacyjne, nadzieje na łagodniejszą politykę banków centralnych oraz kontynuacja tematu reindustrializacji, szczególnie w sektorach powiązanych z obronnością. Skala wzrostów była tu jednak nieporównywalnie mniejsza niż w rozgrzanej technologicznie części Azji.
Choć wyniki robią wrażenie, nie sposób lekceważyć sygnałów dobiegających z niespokojnego otoczenia globalnego. W omawianym okresie rynki niejednokrotnie reagowały na medialne doniesienia i napięcia polityczne w najważniejszych centrach światowej gospodarki. Optymizm był wyraźny, lecz szedł w parze z podwyższoną zmiennością.
Po kilku latach solidnej hossy część inwestorów mogła przywyknąć do myślenia, że dodatnie stopy zwrotu to stan naturalny. To zrozumiały mechanizm psychologiczny: przedłużająca się zwyżka usypia czujność i rozbudza nadmierny optymizm. Historia rynków finansowych dowodzi jednak, że żaden etap cyklu nie trwa w nieskończoność.
W nadchodzących latach inwestorzy wciąż będą działać w warunkach zwiększonej niepewności i chwiejnych nastrojów. Krótkoterminowe wahania bywają gwałtowne, szczególnie wtedy, gdy na rynki wpływają czynniki geopolityczne lub decyzje banków centralnych. Do tego nie można lekceważyć rozpędzającej się „rewolucji AI”, która oprócz „sukcesów” w coraz bardziej zaawansowanych dziedzinach nauk ścisłych systematycznie proponuje rozwiązania zmieniające codzienne życie i biznes. Nie pozostaje to bez wpływu na światowe rynki, zarówno jeśli chodzi o nowe czynniki wzrostu, jak i o mało rozpoznane kategorie ryzyk. Właśnie dlatego tak ważne jest ocenianie wyników w dłuższym horyzoncie oraz konstruowanie portfela w oparciu o dywersyfikację i rozsądne oczekiwania.
Godzenie się ze zmiennością nie jest oznaką słabości, lecz przejawem dojrzałego podejścia do inwestowania. Wysokie stopy zwrotu z minionych lat nie znoszą ryzyka, przypominają jedynie, że rynki potrafią wynagradzać cierpliwość. Zarazem korekty i spadki pozostają nieodłącznym elementem drogi inwestora, swego rodzaju opłatą za udział w długofalowym rozwoju gospodarek i przedsiębiorstw.
Inwestycje dynamiczne
Podobnie jak w poprzednim okresie, ze względu na skalę działalności oraz niskie zróżnicowanie portfeli w grupie porównawczej, w naszej analizie brak jest funduszy charakteryzujących się ryzykiem na poziomie 5 w skali SRI. W związku z tym jako najbardziej dynamiczną grupę omówimy te, które uzyskały ocenę 4, w tym portfel Finax (100/0) o najwyższej ekspozycji na rynek akcji. W przeciwieństwie do pozostałych cechuje go globalna dywersyfikacja oznaczająca szeroką ekspozycję na rynki rozwinięte i wschodzące, co pozwoliło uczestniczyć w dobrej koniunkturze na świecie, tym razem przekładając się również na mocne wyniki w krótkim terminie.
Pierwsza połowa 2026 roku przyniosła kontynuację dobrej koniunktury na rynku akcji, przy czym globalnie zdywersyfikowany portfel ETF Finax zauważalnie poprawił swoją pozycję w krótkim horyzoncie. Portfel Finax 100/0 z wynikiem 16,80% za 6 miesięcy oraz 28,61% w skali roku wyprzedził większość analizowanych funduszy skoncentrowanych na polskim rynku akcji, ustępując wyraźnie jedynie funduszowi silnie eksponowanemu na region Europy Środkowo-Wschodniej (ING Akcji CEE). Świetne rezultaty z ostatnich lat, napędzane popandemiczną hossą na GPW, wciąż jednak dają przewagę funduszom skoncentrowanym na rynku krajowym w horyzoncie 3 i 5 lat, gdzie relatywnie dobra dynamika zysków spółek oraz silne zachowanie wybranych segmentów lokalnego rynku sprzyjały strategiom o wysokiej koncentracji geograficznej.
Jednocześnie analiza najdłuższego horyzontu inwestycyjnego pokazuje wyraźnie inną perspektywę. Stopy zwrotu liczone od początku działalności wskazują na zauważalną przewagę portfela Finax: w przedziale od około 1,5% do nawet 6% rocznie względem analizowanych funduszy. Finax 100/0 wypracował 10,86% rocznie, wyprzedzając wszystkie porównywane fundusze, z których najlepszy osiągnął 9,24%, a najsłabszy zaledwie 4,41% rocznie. Różnica ta, kumulowana w czasie, przekłada się na istotnie wyższą wartość kapitału w perspektywie wieloletniej. Oznacza to, że choć okresy silnej koniunktury na jednym rynku mogą czasowo faworyzować strategie skoncentrowane, szeroka dywersyfikacja globalna wykazuje przewagi w pełnym cyklu rynkowym, co pierwsza połowa 2026 roku dodatkowo potwierdziła również w krótszym terminie.
Inwestycje zrównoważone
Grupa inwestycji o niższym poziomie ryzyka (3 w skali SRI) w pierwszej połowie 2026 roku obejmowała szeroką gamę funduszy: zarówno bardziej zdywersyfikowanych, jak i koncentrujących się w większym stopniu na rynku długu. Zróżnicowanie strategii w tej kategorii przekładało się na rozpiętość wyników, szczególnie w warunkach dobrej koniunktury na rynkach akcji.
Podobnie jak w przypadku bardziej ryzykownych rozwiązań, również tutaj istotne znaczenie miała struktura portfela. Rynek akcji w pierwszej połowie 2026 roku wyraźnie wspierał te fundusze i portfele, które charakteryzowały się wyższą alokacją w instrumenty udziałowe. Widać to czytelnie w samej rodzinie portfeli Finax, gdzie stopy zwrotu układają się w regularną drabinę: od 15,45% za 6 miesięcy dla portfela 90/10, poprzez 9,74% dla 50/50, aż po 1,80% dla w pełni dłużnego portfela 0/100. Strategie o większym udziale obligacji zapewniały stabilność, jednak w środowisku sprzyjającym aktywom ryzykownym ich potencjał wzrostowy był naturalnie ograniczony. W efekcie stopy zwrotu w grupie były zróżnicowane i w dużej mierze zależne od poziomu zaangażowania w akcje.
Portfele Finax w tej kategorii pozwalają elastycznie dopasować udział części dłużnej do preferencji inwestora oraz jego poziomu akceptowanego ryzyka. Na tle grupy porównawczej charakteryzowały się one dużą stabilnością wyników. Portfele o umiarkowanej i wyższej alokacji akcyjnej plasowały się w krótkim terminie w czołówce zestawienia: Finax 90/10 (15,45% za 6 miesięcy i 25,93% w skali roku) oraz 80/20 (14,55% i 24,18%) wyprzedziły wszystkie porównywane fundusze zrównoważone i stabilnego wzrostu, w tym najsilniejsze z nich (Erste Zrównoważony i Investor Zrównoważony). Wysoką dynamikę utrzymały również portfele 70/30 (12,70% i 21,42%) oraz 60/40 (11,23% i 18,83%). Portfele o najmniejszej ekspozycji na rynek akcji, zgodnie z ich konstrukcją, w warunkach silnych wzrostów naturalnie ustępowały bardziej agresywnym strategiom.
Analiza danych w szerszej perspektywie czasowej potwierdza, że większy apetyt na ryzyko, wyrażony wyższą ekspozycją na rynki akcyjne, sprzyja budowaniu wartości portfela. W ujęciu od początku działalności najwyższą stopę zwrotu w grupie wypracowały portfele o największym udziale akcji, czyli Finax 90/10 (9,72% rocznie) oraz 80/20 (8,92%), wyprzedzając wszystkie analizowane fundusze, z których najlepszy osiągnął 8,11%. Różnice rzędu kilku punktów procentowych rocznie, kumulowane przez lata, przekładają się na wyraźnie wyższy kapitał końcowy. Jednocześnie całkowite unikanie ryzyka, poprzez nadmierną koncentrację na instrumentach dłużnych, może ograniczać szanse na osiągnięcie stóp zwrotu pozwalających skutecznie chronić kapitał przed inflacją oraz realizować długoterminowe cele finansowe. Dobrze ilustrują to najbardziej defensywne portfele, których pięcioletnie stopy zwrotu pozostawały ujemne (od −0,84% dla 20/80 do −3,67% dla 0/100), co jest efektem trudnego dla obligacji otoczenia stóp procentowych w minionych latach.
Warto jednocześnie zaznaczyć, że w horyzoncie 3 i 5 lat przewagę wciąż utrzymywały polskie fundusze zrównoważone o wysokiej koncentracji na rynku krajowym, korzystające z dynamicznej koniunktury na GPW (m.in. Pekao, ING i Erste Zrównoważony z wynikami pięcioletnimi na poziomie od 8 do 9,5% rocznie). Pierwsza połowa 2026 roku ponownie pokazała jednak, że struktura portfela ma kluczowe znaczenie dla wyników. Okresy dobrej koniunktury na rynku akcji wzmacniają strategie z większym udziałem części udziałowej, podczas gdy komponent dłużny pełni funkcję stabilizującą, ograniczając zmienność w mniej sprzyjających warunkach. Z tego względu podejście oparte na szerokiej dywersyfikacji i konsekwentnej alokacji aktywów, charakterystyczne dla portfeli Finax, pozwala łączyć stabilność z konkurencyjnym potencjałem wzrostu.
Filozofia inwestowania pasywnego, skoncentrowana na długim terminie oraz optymalizacji kosztów, znajduje potwierdzenie również w tej grupie ryzyka. Jednoroczne wahania wyników są naturalnym elementem cyklu rynkowego, jednak to systematyczność, szeroka ekspozycja geograficzna oraz dyscyplina inwestycyjna pozostają fundamentem budowania trwałych rezultatów w czasie.
Metodologia porównań i wybrane fundusze inwestycyjne
W tabelach przedstawiliśmy porównanie wyników netto (czyli po potrąceniu opłat oraz ewentualnego podatku) dla modelowych portfeli Finax i najpopularniejszych funduszy inwestycyjnych w Polsce, według stanu na 30 czerwca 2026 roku.
Środki każdego klienta Finax inwestowane są indywidualnie: zakupy funduszy ETF odbywają się w różnych dniach inwestycyjnych, rebalancing jest realizowany odrębnie dla każdego portfela, a wysokość opłat bywa różna w zależności od przyznanych zniżek (w tabelach przyjęliśmy stawki cennikowe). Z tego powodu rzeczywiste stopy zwrotu mogą różnić się od tych wykazanych dla portfeli wzorcowych. Dokładny opis metodologii znajdziesz tu.
Za popularne fundusze inwestycyjne uznajemy te największe pod względem wartości zarządzanych aktywów w poszczególnych kategoriach, wydzielonych ze względu na rodzaj instrumentów, w jakie lokują środki: akcyjnych, mieszanych i obligacyjnych.
Porównanie opieramy na poziomie ryzyka oraz historycznych stopach zwrotu, zgodnie z metodologią SRI, która obowiązuje dla europejskich produktów zbiorowego inwestowania. Przypisuje ona fundusze do siedmiostopniowej skali ryzyka, dzięki czemu możliwe jest w miarę obiektywne zestawienie rozwiązań o podobnym profilu inwestycyjnym.
Więcej informacji o SRI (ang. Summary Risk Indicator) można znaleźć w jednym z artykułów na naszym blogu, w którym wyjaśniamy również, jak modelujemy historyczne wyniki naszych portfeli.
Z portfelami Finax porównaliśmy 19 funduszy inwestycyjnych z klas ryzyka od 3 do 4. W tych 19 funduszach Polacy mają zgromadzonych łącznie prawie 42 mld złotych (stan na 30 czerwca 2026 r.). Rekordzistami pod względem zarządzanych aktywów są jednak fundusze obligacji.
Porównywane są fundusze z podaną opłatą bieżącą (dokument źródłowy KID oraz Karta funduszu) i wielkością aktywów zarządzanych przez fundusz (źródło Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami oraz analizy.pl).
Źródłem danych są dokumenty Kluczowe Informacje dla Inwestorów publikowane na stronach internetowych zarządzających funduszami oraz Karty funduszy. Za nazwą funduszu opisana jest część opłaty bieżącej, odpowiadająca za zarządzanie i inne koszty administracyjne lub operacyjne. Niektóre fundusze pobierają również wynagrodzenie za wyniki.
Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU S.A., towarzystwo inwestycyjne największej i najstarszej firmy ubezpieczeniowej w Polsce.
- PZU Stabilnego Wzrostu MAZUREK; 2,05%
- PZU Akcji KRAKOWIAK; 2,05% (+0,09% za wyniki i premie motywacyjne)
- PZU Papierów Dłużnych POLONEZ: 1,55%
Investors Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.
- Investor Zabezpieczenia Emerytalnego; 2,19% (+0,11% za wyniki i premie motywacyjne)
- Investor Zrównoważony; 2,19% (+0,10% za wyniki i premie motywacyjne)
Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., najdłużej działające towarzystwo funduszy inwestycyjnych w Polsce.
- Pekao Obligacji Dolarowych Plus; 2,10% (+0,20% za wyniki i premie motywacyjne)
- Pekao Zrównoważony; 2,20% (+0,20% za wyniki i premie motywacyjne)
Erste Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., wcześniej znane jako Santander TFI
- Erste Stabilnego Wzrostu; 2,17% (+0,10% za wyniki i premie motywacyjne)
- Erste Zrównoważony; 2,19% (+0,01% za wyniki i premie motywacyjne)
- Erste Akcji Polskich; 2,15% (+0,19% za wyniki i premie motywacyjne)
PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., towarzystwo inwestycyjne największego polskiego banku.
- PKO Obligacji Skarbowych Średnioterminowy; 1,08% (+0,09% za wyniki i premie motywacyjne)
- PKO Dynamicznej Alokacji; 2,10%
- PKO Akcji Polskich Plus; 2,09%
Goldman Sachs TFI S.A. wcześniej znane jako NN TFI S.A.
- Goldman Sachs Stabilnego Wzrostu; 2,11% (+0,09% za wyniki i premie motywacyjne)
- Goldman Sachs Zrównoważony; 2,12% (+0,16% za wyniki i premie motywacyjne)
- Goldman Sachs Akcji CEE; 2,10%
- Goldman Sachs Akcji; 2,11% (+0,07% za wyniki i premie motywacyjne)
ESALIENS TFI S.A., wcześniej jako TFI Banku Handlowego oraz Legg Mason TFI
- Esaliens Senior FIO; 2,15% (+0,37% za wyniki i premie motywacyjne)
- Esaliens Akcji; 2,16% (+0,84% za wyniki i premie motywacyjne)
Załóż konto i zacznij inwestować już dziś
Najczęściej zadawane pytania
1. Czy portfele ETF Finax osiągają lepsze wyniki niż fundusze inwestycyjne?
W długim terminie tak. Od początku działalności portfel Finax 100/0 zarabia średnio 10,86% rocznie, podczas gdy najlepszy z porównywanych funduszy akcyjnych osiągnął 9,24%, a najsłabszy 4,41% rocznie. W pierwszym półroczu 2026 r. Finax 100/0 zyskał 16,80% i wyprzedził większość funduszy polskich akcji. W horyzoncie 3 i 5 lat przewagę wciąż mają fundusze skoncentrowane na GPW. Wszystkie wyniki podajemy po opłatach, a sposób ich obliczania opisujemy tutaj. Jak wyglądało to rok wcześniej, sprawdzisz w porównaniu za pierwszą połowę 2025.
2. Ile kosztują fundusze inwestycyjne w Polsce?
Opłata bieżąca porównywanych funduszy wynosi od 1,08% do 2,20% rocznie, a wiele z nich pobiera dodatkowo wynagrodzenie za wyniki, sięgające nawet 0,84% rocznie. Każdy punkt procentowy kosztów, kumulowany przez lata, wyraźnie obniża końcowy kapitał. Portfele Finax opierają się na tanich, pasywnie zarządzanych funduszach ETF, a aktualną wysokość opłat znajdziesz w cenniku Finax.
3. Dlaczego warto inwestować globalnie, skoro polskie fundusze akcji zarabiały więcej w ostatnich latach?
Bo przewaga jednego rynku rzadko trwa wiecznie. Popandemiczna hossa na GPW sprzyjała funduszom skoncentrowanym na Polsce, jednak od początku działalności globalnie zdywersyfikowany portfel Finax 100/0 zarabiał rocznie od około 1,5 do nawet 6 punktów procentowych więcej niż porównywane fundusze akcyjne. Dywersyfikacja na tysiące spółek z rynków rozwiniętych i wschodzących sprawia, że liderzy danego roku są obecni w Twoim portfelu. Więcej piszemy w artykule Globalne inwestowanie ➡️ lokalne inwestowanie, a gotowe portfele znajdziesz w ofercie Globalnych portfeli ETF.
